Dlaczego upadła ostatnia dynastia Chin? Nowa próba wyjaśnienia zagadki

6 września 2023, 08:01

Dynastia Qing rządziła w Chinach przez niemal 270 lat. Jeszcze w roku 1820 Chiny były najpotężniejszą gospodarką świata, a ich PKB stanowił 32,9% światowego produktu brutto. Od tamtej pory pozycja gospodarcza Chin słabła i w 1870 roku PKB Państwa Środka było o ponad połowę mniejsze niż krajów Europy Zachodniej. W 1911 roku dynastia upadła.



Nowa symulacja Drogi Mlecznej jest 100 razy bardziej dokładna i 100 razy szybsza niż wcześniej

18 listopada 2025, 12:35

Japońscy naukowcy pracujący pod kierunkiem Keiyi Hirashimy z RIKEN iTHEMS zaprezentowali podczas konferencji superkomputerowej SC'25 przełomową technikę modelowania galaktyk. Po raz pierwszy udało się stworzyć symulację Drogi Mlecznej, która odwzorowuje zachowanie ponad 100 miliardów gwiazd w ciągu 10 tysięcy lat. Stworzony model łączy tradycyjne symulacje fizyczne z technikami sztucznej inteligencji, co pozwoliło uzyskać dokładność i szybkość niedostępną dla wcześniejszych modeli.


Mały Obłok Magellana to dwie galaktyki? Magellan może zostać wymazany z mapy nieba

2 stycznia 2024, 11:56

Mały Obłok Magellana to niewielka galaktyka satelitarna Drogi Mlecznej położona od nas w odległości około 200 000 lat świetlnych. To jeden z najbliższych satelitów naszej galaktyki i jeden z najodleglejszych obiektów widocznych gołym okiem. Dobrze widoczna z Półkuli Południowej znana jest ludziom od czasów prehistorycznych. W średniowieczu była po raz pierwszy obserwowana przez europejskich marynarzy. Mały Obłok Magellana od dawna uznawany jest za niewielką galaktykę. Jednak autorzy najnowszych badań twierdzą, że to, co ludzkość obserwuje od tysiącleci to dwie galaktyki.


CERN rozpoczął konsultacje społeczne w sprawie budowy Przyszłego Zderzacza Kołowego

20 maja 2026, 07:06

CERN rozpoczyna czteromiesięczny okres konsultacyjny dotyczący budowy Przyszłego Zderzacza Kołowego (Future Circular Collider - FCC). FCC ma być 91-kilometrowym akceleratorem cząstek, którego tunel będzie znajdował się na głębokości od 180 do 400 metrów pod francuskimi departamentami Haute-Savoie i Ain oraz kantonem Genewy. Ma więc być ponad 3-krotnie dłuższy niż LHC, a energia zderzeń ma w nim wynosić 100 TeV (w LHC jest to 14 TeV). Określany mianem „fabryki bozonów Higgsa” miałby dostarczyć niezwykle precyzyjnych pomiarów bozonu Higgsa i innych cząstek, poszukiwać nowych cząstek, sił i oraz ciemnej materii, pozwolić zrozumieć, dlaczego materia dominuje we wszechświecie nad antymaterią oraz pozwolić na badanie nowych zjawisk fizycznych.


Bombardowanie Marsa przez meteoryty jest bardziej intensywne niż przypuszczano

3 lipca 2024, 08:46

Dzięki analizie danych sejsmologicznych z lądownika Mars InSight udało się ustalić, jak często meteoryty uderzają w powierzchnię Czerwonej Planety. Okazało się, że jest ona bombardowana znacznie bardziej intensywnie, niż wynikało z dotychczasowych badań, w czasie których brano pod uwagę liczbę widocznych kraterów. Dane sejsmologiczne pozwoliły też na przeanalizowanie gęstości kraterów i zbadanie wieku różnych regionów planety.


Komputer lepiej rozwiązuje krzyżówki

1 września 2006, 10:24

Pod koniec sierpnia powiększył się wachlarz dziedzin, w których komputery biją ludzi na głowę. Okazało się bowiem, że rozwiązujący krzyżówki program WebCrow wygrał współzawodnictwo z ludźmi.


Klucz do języka niemowlaka

5 grudnia 2006, 18:28

Priscilla Dunstan uważa, że odkryła 5 używanych przez płaczące niemowlęta "słów". Za ich pomocą maluchy mają się porozumiewać ze swoimi rodzicami.


W jaki sposób odczuwamy temperaturę

27 lutego 2007, 09:19

Choć trudno w to uwierzyć, jeszcze niedawno nie wiedziano, jak zwierzęta wyczuwają i oceniają temperaturę.  


Inteligentny rowerek

9 lipca 2007, 12:38

Produkująca zabawki firma Fisher Price rozpoczęła sprzedaż rowerków treningowych przeznaczonych już dla 3-letnich dzieci. Smart Cycle (Inteligentny Rowerek) podłącza się do telewizora, dlatego też jeżdżąc na nim, użytkownik może się jednocześnie oddawać interaktywnym grom wideo.


Bioniczny nerw

18 października 2007, 11:33

Naukowcom z Uniwersytetu w Manchesterze i Brytyjskiego Centrum Regeneracji Tkanek (UK Center for Tissue Regeneration, UKCTR) udało się przekształcić wyizolowane z tkanki tłuszczowej dorosłych zwierząt komórki macierzyste w komórki nerwowe. To duża szansa na wyhodowanie sztucznego nerwu, który ożywi na nowo sparaliżowane kończyny i transplantowane narządy.  


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk